|
Xitay hakimiyiti, 2003
yilidin buyan Sherqiy Türkistandiki milliy mekteplerge
qarita yolgha qoyup kéliwatqan < Qosh tilliq oqutush >
siyasitini, < Gherbi Shimalni chong echish
stiratigiyesining mohim bir parchisi > dep qarimaqta,
emiliyette bolsa bu, Uyghurlarning Milliy maaripini
Xitaylashturush siyasitidin bashqa nerse emes.
Bu siyaset yolgha qoyulghandin buyan, Uyghurlarning
milliy maaripi eghir weyranchiliqqa uchrap kelmekte,
bolupmu bu jeryanda nechche minglighan Uyghur oqutquchi
< Henzuchini bilmeydu > digen sewep bilen mekteplerdin
uzaqlashturulup, ularning yérige Xitayning ichki
ölkiliridin Xitay oqutquchilar yötkep kélinip
orunlashturuldi, bunung bilen Sherqiy Türkistandiki
Uyghur ottura bashlanghuch mektepliride, Muellimning
gepini oqughuchi chüshenmeydighan, oqutquchi bilen
oqughuchi bir birining gep sözini terjimanlarning
wastisi bilen aliyalaydighan külkilik weziyet barliqqa
keldi.
Xitay hökümitimu, Uyghur bashlanghuch ottura
mekteplerning oqutquchilirining kespiy sewiyesini
östürüshni bir chetke qaytip qoyup, pütün küchini
ularning Xitayche sewiyesini ashurushqa qaratti, bunung
bilen Uyghur oqutquchilarda kespi jehette omomiy yüzlük
chekinish ehwali körülmekte.
< Tian Shan tori > da 8 ayning 31 küni elan
qilinghan bir xewerde körsütülishiche, 2003 yilidin
2006 - yiligha qeder Sherqiy Türkistandiki 6000 neperdin
artuq ottura bashlanghuch mektep oqutquchisi < Qosh
tilliq oqutush > telim terbiyesidin ötküzülgen.
8 ayning 31 küni, Sherqiy Türkistanning herqaysi
jayliridin kelgen 200 neper < azsanliq millet >
oqutquchisi, < Qosh tilliq oqutush > pilani boyiche Tian
Jin pidagogika Uniwersititige bir yilliq Xitayche
oqushqa iwétilgen.
|