EAST  TURKISTAN  INFORMATION CENTER

Sherqiy Türkistangha Musteqilliq, Erkinlik We Démokratiye !

MAUZULAR:

 

SH T HEQQIDE OMOMI MELUMAT

 

SHERQIY TÜRKISTAN

 

DINIY SAHIPEI

 

TARIH SAHIPISI

 

KISHILIK HOQUQ

 

IQTISADI SAHIPE

 

EDEBIYAT SAHIPISI 

 

ETIC DOKLATI

 

OSMURLER SAHIPISI

 

REAL MEDIA FILIMLER 

 

UYGUR TESHKILATLIRI 

 

ALAQE ADRISI

 

HAWARAYI 

 

ARHIP KÖRÜNÜSHLE

 

PIKIR DEPTIRI

 

DUAT ARHIBI 

 

MUHIM LINKLER  

 

   Sherqiy Türkistan Axbarat Merkizi

| |   Sherqiy Türkistan  | |  Zhunggou - Taiwen  | |  Xelq'ara   | |

2009 - yili 5  - ayning 24 - küni

Xitayda Adamning Ichi Ezaliri Sodisi Toghursida

Yéqinda wetendin biy Uyghur yashni ziyaret qilish dawamida u yigitiing ilgiri börek almashturush opratsiyisi qildurghanliqini hem bu börekning Korla shehride siyasi jinayet bilen eyiplinip, olum jazasigha höküm qilinghan ikki neper Uyghur talip balining borokidin kelgenlikidien bir heqiqiy yüz bergen weqeni bayan qilip berdgen.

Ismini ashkarlashni xalimighan bu Uyghur yash özining ilgiri börek kilsel bilen aghrip yétip qalghanliqini, doxturlarning uninggha börek almashturush opratsiyisi qilmisa bolmaydighanliqini digendin kéyin börek alamshturush opratsiyisi qildurghanliqni, bu bala bilen yene bir Uyghur we ikki Xitay jemiy tört ademge bir künde börek almashturush opratsiyisi qilinghanliqni, bularning börikini éliwétip ornigha Korla shehride siyasi jinayet bilen ölümge boyrulup étilghan ikki neper Uyghur talip balinip böriki sélin'ghanliqini buni börek almashturush oratsiyisini qilghan doxturning öz aghzi bilen dep berganlikini bayan qildi.

Dimek bu xildiki ademning ichiki ezalirinin élip sétish we uningdin payda élish üchün doxturxanilarni adamning ichki ezaliri bilen teminleshte kommunist Xitayning qara qoli bar bolup, biraq Xitay mustemlikichi dairliri buni izchil inkar qilip kelmeket. Nurghun ishalr kommunist Xitayda nahayiti éniqsiz bolup, ammigha ashkarlanmighan Bu xildiki tiragidilermu az emes. Hetta buni Xitayning özide chiqidieghan gétiz jornallar we internet torliri qatarliq axparat wastilirimu bes beste élan qilghan we mushundaq ehwallarning rastinla Jong go jemiyitide bar ikenlikidin ibaret bu rialliqni qobul qilishqan. Mesilen Xitayda doxturxaniarda ölüpqalghan bowaqlar qorsaqtin aldurwétilgen hamililerning hem shundaqla türlük sewerplar bilen doxturhanilarning qolida qalghan bowaqlarning kichik balilarning jesetlarning doxturxanilar bilen bir qisim téz tamaqxanilar we méhmanxanilar ottursidki mehpiy soda arqiliq sétiwétilip, uningdin uzun ömür körüshi arzu qildighan kishilerning tamiqigha aylinip ketkenlikini köp qétim emeliy pakitlar bilen inkas qilishqan idi. Uningdin bashqa Xitayda ölgen haywanlarning göshi élip sétish, müshük, chashqan, it qatarliq haywanatlrning göshini ishlitish omumliship ketken bolup, bu del Xitayda yuqumluq kiselliklerning nime üchün köp tarqaydighanliqning asasliq sewebi bolup, Xitay dairliri buninggha oxshash xewerlerni izchil konturol qilip, xelqni heqiqi ehwallardin xewerdar bolushtin mehrum qilghan.

Nöwette Xitayning Sherqiy Türkistanda her yili türlük bahane sewepler bilen bigunah Uyghur xelqini tutqun qilip, ularni qarangghu zey nem meynet kamirlargha solap, ularning harlinip ölüp kétishige sewep bolmaqta. Uningdin bashqa Xitay yene nurgun siyasi mehbuslarni (bularning 99% Uyghur xelqi elbette), insan qélipidin chiqqan halda qinap yoq gunah we tohemetler bilen yushurun usulda öltürüp, uningdin kéyin ularning jesidini xalighanche bir terep qilishi éghir bolup, buninggha Xitayda siyasi jinayet bilen qolgha élinghan bir qisim kishilerninng izderikinng bolmasliqi, hem ölümge höküm qilghandin kéyin hökümet terpidin nayayiti tézlik bilen apirip kömüwétildighanliqi polattek pakit bolalaydu.

Bu dunyaing hechbir yéride Sherqiy Türkistandek éghir derijide insaniy heqliri, kishilik hoqoq, insanning kishilik qedir qimmiti we erkinliki depsende qilin'ghan jay bolmisa kérek. Xitay mustemlikichilirning Uyghur xelqige salghan azap oqubetlirni san - sanaqsiz külpetlirini we Sherqiy Türkistanda élip barghan jinayi qilmishilirni sanap tügetkili bolmaydu. Kommunist Xitay hökümiti daim Sherqiy Türkistan xelqige kompartiyining we kommunistik hakimiyetning tolimu rehimdil ikenlikni we Sherqiy Türkistan xelqige izhil türde bexit saadet élip kéliwatqanliqini xelqning mepetini birinchi orungha qoydighanliqini tekitlep kéliwatqan bolsimu, biraq köreshchan Uyghur xelqi mustemlikichi Xitayning bu neyrenglirge peqetla aldinip baqqini yoq. Ekise kommunist Xitay Uyghur xelqige séliwatqan zulumini qanche kücheyten séri Uyghur xelqining qarshiliqi we Xitay mustamlikichilirge bolghan gezep nepriti shunche éship barmaqta. Xitay mustamlikichilirining mushundaq bir ehwalda Sherqiy Türkistanda Uyghur xelqining meydisige dessep turup qurmaqchi bolghan “sotsiyalistik inaq jemiyet berpa qilish” pilani menggü emelge ashmaydighan bir quruq xam xiyaldin ibaret.


Copyright © www.uygur.org . All rights reserved 24.05.2009 14:57   A. Karakash