EAST  TURKISTAN  INFORMATION CENTER

Sherqiy Türkistangha Musteqilliq, Erkinlik We Démokratiye !

MAUZULAR:

 

SHERQIY TÜRKISTAN

 

DINIY SAHIPEI

 

TARIH SAHIPISI

 

KISHILIK HOQUQ

 

IQTISADI SAHIPE

 

EDEBIYAT SAHIPISI 

 

ETIC DOKLATI

 

OSMURLER SAHIPISI

 

REAL MEDIA FILIMLER 

 

UYGUR TESHKILATLIRI 

 

ALAQE ADRISI

 

HAWARAYI 

 

ARHIP KÖRÜNÜSHLE

 

PIKIR DEPTIRI

 

DUAT ARHIBI 

 

MUHIM LINKLER  

 

   Sherqiy Türkistan Axbarat Merkizi

| |   Sherqiy Türkistan  | |  Zhunggou - Taiwen  | |  Xelq'ara   | |

2005 - yili 9- ayning 28 - küni

Ish-qur Polkliridiki Qoralliq Qarshiliqni Besiqturush Üchün Qollan’ghan Tedbirler

Aqsu wilayitige jaylashqan Ish-qur polkliridiki Xitaylar 7-ayning axirida herbi ayrudurumgha hujum qilghandin keyin, herbi bazadiki Xitay eskerler qorallinip, asman’gha oq etip agahlandurush bergendin keyin Xitayning merkizi herbi ishlar komitetigha jiddi doklat qilghan. Merkez ot echishni qattiq cheklesh, axbaratni qattiq qamal qilish we ish-qur polk wekilliri bilen söhbetni dawamlashturush toghrisida yolyoruq bergen.

Xitay hökümiti we herbi ishlar komiteti, JKP merkizi komiteti sekirtariyatining sekirtari, merkizi herbi ishlar komitetining muawin reisi Xuchaihou, hökümet muawin bash ministiri Zengpeiyan bashchiliqida 12 teselliy omikini Uyghur aptonom rayonida turushluq ish-qur polklirigha iwertip ish-qur polklirining teleplirini qobul qilghan.7-ayning 29-küni Xitay merkizi hökümitining wekili Huangju 200 milyon yuan (RMB) ajritip beridighanliqini, her yili 26 kün maashliq tetil qoyup beridighanliqini, iqtisat, texnika, axbarat jehette ish-qur polkliridiki Xitaylargha alahide etiwar beridighanliqi toghrisida wede bergen.

Nowette ish-qur polkliridiki Xitaylarning qoralliq qarshiliqliri besiqturulghan bolsimu, 220 din kop Xitay we ularning aile ezaliri yarilan’ghan bolup, 7 Xitay eghir yarilan’ghanliqtin olgen.Özini olturuwélip qarshiliq qilghanlarmu korulgen.

Nowette ish-qur polklirida 500 ming Xitay we 250 ming pensiyige chiqqan Xitay bolup, ularning ailisi 1milyon 200 ming kishige yetidiken (Xitay terepning istatistikisigha asaslan’ghanda, ish-qur polkliridiki Xitaylarning Sherqiy Türkistandiki nopusi 2 milyon 428 ming neper bolup, Sherqiy Türkistan nopusining 13% ini teshkil qilidiken). Ish-qur polkliri 1950-yillarning otturilirida Xitay xelq azatliq armiyisining herbiliktin chekin’gen eskerliridin teshkil tapqan bolup, ular boz yer özleshtürüsh namida turghan bolsa, 50-, 60- yillarda Xitay hökümiti “inqilawi jengchi” digen nam bilen ichkiridiki 12 olke, sheherdin yighqan ottura mektep oqughuchilirini teshkillep herbi qisim shekillendürüp Sherqiy Türkistan’gha yötkigen.

Xitay dairiliri Sherqiy Türkistandiki Xitaylarni xatirjem qilish üchün ish-qur polklirigha kélip makanlashqan Xitaylar öylense mukapat puli tarqitip kelgen. 80-yillarning otturilirighiche ish-qur polkliridiki öylen’gen Xitaylargha 1000 yuan etrapida yardem puli bergen bolsa, 90-yillarning otturilirigha kelgende 10 ming yuan beridighan bolghan, 90-yillarning axirilirigha kelgende toy qilghan Xitaylargha 30 ming yuan beridighan bolghan, ötken yiligha kelgende 50 ming yuan beridighan bolghan. Ish-qur polkliridiki Xitaylar 50 ming yuan mukapat puligha erishish üchün bir ömür Sherqiy Türkistanda yashimisa bolmaydiken. Yeqinda bu pulni 80 ming yuandin 100 ming yuan’ge östürüp bergen.
 
90-yillarning deslipide yeza yaki bazarlarda ishchi qobul qilish nami bilen her yili 20 ming neper boytaq Xitayni Sherqiy Türkistan’gha yötkep kelgen bolup, ish-qur polklirigha ilgiri kelgen Xitaylar bilen öylendürüsh üchün shundaq qilghan.
Komunist Xitay tajawuzciliri wetinimizdiki barliq Sherqiy Turkistan puqralirini basquclargha bolup namratlashturup, qirip tashlap, Xitay aqqunlirini Sherqiy Turkistan’gha makanlashturup, Sherqiy Turkistan tupraqlirini mengguluk Xitay zimini qilip yutuwelish üchün pay-petek bolmaqta we barliq wehshi wastilar bilen hujumgha ötmekte.

Ish-qur polkliridiki tajawuzchi Xitaylarni bay qilish we ulardin paydilinip Sherqiy Türkistan xelqini basturush üchün, tajawuzchilar yuqurida tilgha élip ötkinimizdek ulargha türkümlep pul tarqitip bergen bolsa, bir tereptin Sherqiy Türkistan xelqini namratliqqa mejburlap, qarshiliq qilghanlarni tutqun qilip, eghir jerimane élip, mal-mülkidin ayriwetkendin bashqa ish-qur polkliridiki Xitaylar terighan képezlerni tergüzüsh üchün mejburi Qeshqer wilayitidin Aqsu wilayitige Uyghur dehqanlarni yötkep, bir kilogiram képez terse 0.4—0.6 yuan’gice “heq berip”, Aqsugha berishni xalimighanlardin 500 yuan jerimane elish toghrisida buyruq chüshürgen. Aqsugha Xitay aqqunliri üchün képez tergili mejburi élip berilghan Uyghur dehqanliri yataq, tamaq chiqimlirini özliri hel qilip, bir aydin köp medikar ishligendin keyin quruq qol öylirige qaytip kelishidu.

Mana bu Xitayning Sherqiy Türkistanda élip beriwatqan irqiy qirghinciliq we dölet terrorluq, bulangchiliq, éniqini qilip eyitqanda Xitay terrorciliq siyasitidur. Qaysi chüshenchige, qaysi siyasi partiyige, qaysi din’gha etiqad qilidighan bolushidin qet’inezer Sherqiy Türkistan tupraqlirigha qedem basqan herqandaq Xitay tajawuzchi bolup, bizning qoghlap chiqiridighan düshminimizdur. Sherqiy Türkistan’gha hechqandaq Sherqiy Türkistanliqning ijazitini yaki Sherqiy Türkistan hökümitining ijazitini almay kirgen Xitaylar tajawuzchi we düshmendur. Ularni “rehimdil Xitay”, “aq köngül Xitay”, ”bichare Xitay”, “adettiki amma”, ”bigunah Xitay”, “ongluq Xitay”,”esker Xitay”,”saqchi Xitay”, “emeldar Xitay”…digendek türlerge ayrishqa bolmaydu. Sherqiy Türkistan xelqi üchün ular oxshashla tajawuzchi hemde hemmisi düshmendur.

Ertekin hazirlidi.
2005-yili 9-ayning 27-küni
 


© Uygur.Org  29.09.2005 11:20   A. Qaraqaş