EAST  TURKISTAN  INFORMATION CENTER

Sherqiy Türkistangha Musteqilliq, Erkinlik We Démokratiye !

MAUZULAR:

 

SHERQIY TÜRKISTAN

 

DINIY SAHIPEI

 

TARIH SAHIPISI

 

KISHILIK HOQUQ

 

IQTISADI SAHIPE

 

EDEBIYAT SAHIPISI 

 

ETIC DOKLATI

 

OSMURLER SAHIPISI

 

REAL MEDIA FILIMLER 

 

UYGUR TESHKILATLIRI 

 

ALAQE ADRISI

 

HAWARAYI 

 

ARHIP KÖRÜNÜSHLE

 

PIKIR DEPTIRI

 

DUAT ARHIBI 

 

MUHIM LINKLER  

 

Dunya Uygur Ahbarat Tori 2004

| |   Sherqiy Türkistan  | |  Zhunggou - Taiwen  | |  Xelq'ara   | |

2004 yili  3 - ayning 08 - küni

Uygur Ayalliriğa Yurguziliwatqan Qatmu-qat Zulumlar

“8-Mart Xelq’ara Qiz-çokanlar Bayrimi” munasiwiti bilen

Pütün dunyadiki méhnetkeş ayallarğa, méhriban anilarğa aliy éhtiram bildürimiz!

Dunyadiki mutleq köpçilik qiz-yigitler balağetke yetkendin kéyin qaçan toy qilip qaçan baliliq buluşni özliri belgileydu, bu eng eqelliy kişilik hoquq mizani bolsa kerek. Bügünki dunyada Xitay mustemlikisi astidiki Uygur xanim-qizliri bu eqelli kişilik hoquqtin tamamen mehrum qilinip, éğir xorluq we azap-uqubet içide yaşimaqta.
Tajawuzçi Xitay hökümiti wetinimizge héçkimning ruxsitisiz, qanunsiz halda aqqun Xitay ahalisini poyizda türküm-türkümlep toşup, wetinimizdiki tajawuzçi Xitay ahalisining nopusini 1980-yildin béri neççe hesse köpeytiş bilen bir waqitta, Şerqiy Türkistanda Uygur, Qazaq, Qirğiz, Özbek, Tatar, Tajik, Mongğul, Tun’gan qatarliq yerlik ahalilerge 1988-yildin béri wehşi nopus çekleş siyasitini yürgüzüp kélip, 1988-yildin 2001-yilğiçe bolğan qisqiğine 13 yil waqit içide Şerqiy Türkistan miqyasida 8 milyon 500 ming bowaqni öltürüp, tarixta faşistik qirğinçiliq rékortini yaratti.
Qara niyetke tolğan, çirayliq sözler bilen pedazlan’ğan “pilanliq tuğut” dep atalğan nariside bowaq öltürüş siyasiti bilen anilarning kişilik izzet-hörmitige, insaniy ğururiğa, kişilik hoquqiğa, insaniy exlaqiğa, güzel Islam exlaqiğa, pak söygülirige rehimsizlerçe, wehşilerçe haqaret we zulum yürgüzüp, neççe milyon qiz-çokan we anilarning jismaniy we rohi jehette ze’iplişihsini we kesel bölüp azaplinişini keltürüp çiqardi, nurğunliğan Uygur ayallirining bihude ölümige sewepçi boldi, a’ililerni namratlaşturuwetti.
Qisqiğine 16 yil watiq içide Şerqiy Türkistanda Xitay tajawuzçilirining “jinayet toplimi”ni yezişqa toğra kelse, neççe on tom pütidu!
Qara niyet Xitay hökümiti şeher xelqimizge ikki perzentlik, bipayan yeza-qişlaqlirimizda ottura esir hayatini keçüriwatqan zulum astidiki namrat xelqimizge 3 perzentlik boluş belgilimisini tüzüp çiqqandin başqa, “her yili yengi hile-mikirlerni oylap çiqip, zulumni teximu éğirlaşturuş”süyiqesti boyiçe “kéçikip toy qiliş”, “toy qilip 3 yilğiçe baliliq boluşqa ruxset qilmasliq”, “tunji perzenti 3 yaşqa kirmigiçe ikkinçi perzentige ruxset qilmasliq”qa oxşaş çekidin aşqan wehşi belgililimerni tüzüp çiqip xelqimiz üstidiki rohi we iqtisadiy zulumni hessilep éğirlaşturiwetti.
Qara niyet tajawuzçilarning bu éğir zulumliri Uygur xanim-qizlirining insaniy muhebbet tuyğusi we aniliq qimmitidin lezzetliniş hoquqi we arzu-armanlirini depsende qilipla qalmay, nurğun pajielerni keltürüp çiqardi:
Uygur qizliri toy qiliştin ilgirila “üzük seliş”qa mejbur qilindi, bu haqaretliq resmiyetni ötimigenlerge “nikahliniş guwahnamisi” bérilmidi.
Toy qilip üç yildin kéyin birinçi perzenti dunyağa kelişi bilenla yene “üzük seliş”qa mejburlandi. Eger “üzük” salmay yaki üzük selin’ğan halettimu hamildar bulup qalğanlar şeherlerde a’ile komitet kadirliri, yezilarda bolsa muawin yeza başliqliri we saqçilarning “hemkarliği” astida ölümge höküm qilin’ğan qatilni jaza meydaniğa elip mangğandek yük aptomobilliri, saqçi maşiniliri yaki “jiddiy qutquzuş maşinisi”ğa çiqirip yeqin etraptiki doxturxanilarning ayallar bölümige elip bérip, doxturlarğa buyruq qilip qorsaqtiki dunyağa köz eçişqa hetta bir neççe kün qalğan bowaqnimu rehimsizlerçe zeherlik okul selip öltürüp, exlet sanduqliriğa taşlatquziwetti, insan qelipidin çiqqan Xitay emeldarliri ölük bowaqni we bala hemriyini yağda qorup, uni zakuska qilip haraq içken qilmişlarmu köpeygili turdi.
Perzenti bolmiğan bir Uygur başqilarning “pilan sirtidiki balisi” ni béqiwélişni iltimas qilsa, qet’i ret qilip. mejburi öltürüwetti. Bowaqni öltürüp bolğanni az dep “sen bizning herqandaq zulumlirimizğa şersiz qulluq qilmiding”-dep éğir jérimanilerni, biçare xelqimizning neq puli bolmisa oy seremjanliri, ulağlirini, ozuqluq aşlirini oyliridin mejburi bulap ketti. Bu xorluq destidin sansizliğan Uygur ayalliri rohi kesellerge, ayallar kesellirige, nerwa kesellirige giriptar boldi, nurğunliri piğan bilen ölüp ketti.
Aqsu wilayiti Şayar nahiye bazirida olturuşluq Tursun Hemdul digen yigit Zeynepxan digen qiz bilen öylen’gen bolup, yuqurida tilğa elin’ğan 3 yil kéçikip perzent körüş siyasiti boyiçe toy qilip 3 yildin kéyin bir perzentlik bolğan. Perzenti dunyağa kelgendin kéyin Zeynepxan xorluq içide “üzük saldurğan” bolsimu, bir mezgildin kéyin yene hamildar bolğan. 2-Perzentmu qanunluq dep oyliğan Zeynepxan we küyösi Tursun Hemdul nahiyilik pilanliq tuğut komitetige bérip ehwalni melum qilip, tuğuş ijazetnamisi bérişni iltimas qilğan.
Tajawuzçi Xitay hökümitining irqiy qirğinçiliq siyasitini biwaste yürgüziwatqan “pilanliq perzent körüş işxanisi” xadimliri Zeynepxan’ğa “Tunji perzenting bilen ikkinçi perzentning ariliqida jezmen 3 yil ötüşi kerek, balini derhal alduriwet!”-dep buyruq çüşürgen.
Zeynepxan hesret we elem bilen öyige qaytip küyösige ehwalni digen we yoruq dunyağa köz éçiş aldidiki hayatliqni qoğdap qéliş üçün, yoşurup yeng’gişni pilanliğan. Közi yoruşqa azla kün qalğanda “pilanliq perzent körüş işxanisi”xadimliri Tursun Hemdul ning öyige saqçilar bilen basturup kélip, uning 50 ming yüen(texminen 6100 amerika dolliri, bu pul Xitayning birer şirkitide er-ayal işlise 40 yildimu iqtisat qilğili bolmaydiğan puldur) jerimane tölişi kérekligi, ayalini pilanliq tuğut komitetining binasiğa solap, hamilini mejburi opiratsiye qilip eliwetidiğanliqini uqturup ayalini tutup ketip qamap qoyğan.
Tursun Hemdul xorluq içide uruğ-tuqqanliri, dost-buraderlirige yalwurup körgen bolsimu 50 ming yüen qerz alalmiğan, şuning bilen Tursun Hemdul pilanliq tuğut işxanisiğa bérip ayaliğa balini alduruwetiş toğhrisida “nesihet” qilğan qiyapette, pilanliq perzent körüş işxanisidiki qorçaq memurlar uxlap qalğan pursettin paydilinip kéçide Zeynepxanni elip qeçip ketken.
Tursun Hemdul we ayali éğir ustixan Zeynepxan keçide öyige bérip tunji balisini elip, awladmu-ewlad yaşap kelgen ana yurtini terk etip yiraq jaylarğa qeçip bérip, ismini özgertip, 2-perzentigimu merhaba dep, 3 yilğiçe medikar işlep kün ötküzgen.
Üç yil ötkendin kéyin, Şayar nahisidiki tajawuzçi Xitaylar bizni untup qaldi, dep g, deklerçe oyliğan Tursun Hemdul we Zeynepxanlar ikki perzentini elip Şayar nahiye baziriğa qaytip kelgen. Buni sezgen Xitay saqçi dairiliri derhal Tursun Hemdulning öyige basturup kirip uni tutqun qilip 50 ming yüen jerimanini derhal t, leş, eger tölimise şu’an qolğa alidiğanliqini eytqan. Eger türmige qamalsa işsiz mezlum jeynektek ikki bala bilen éğir külpetler içide yaşaydiğanliqiğa közi yetken Tursun Hemdul jerimanini töleşke maqul bolğan we yaqa yurtta medikar işlep tapqan puliğa, uruğ-tuqqanliridin qerz alğan pullarni qoşup 25 ming yüen hazirlap saqçiğa tapşurğan. Qalğan 25 ming yüen pulni 6 ay içide tapşuridiğanliqiğa saqçilar wede alğan.
Alte ay içide 25 ming yüen pulni tapalişiğa közi yetmigen Tursun Hemdul ayalini we ikki perzentini elip yene öz yurtini terk etip yiraq yaqa yurtlarğa qeçip ketişke mejbur bolğan we qeçip ketken.
Tursun Hemdul we Zeynepxanlar eziz yurtini jenidinmu eziz köretti, çin yürigidin söyetti, insaniy hayatni söyetti, zalim Xitaylarning dehşetlik zulmi destidin bu eziz tupraqni terk etip uzaqlarğa ketişke mejbur boldi.
Tursun Hemdul we Zeynepxanlarning orniğa Siçuendin, Şendongdin, Xunendin, Xubeidin nurğun tajawuzçi ahaliler kélip, bu ziminda bimalal yaşaşqa başlidi, emelliri östi, binalarğa kirip makanlaşti, kelgen çağlirida poyiz orunduqlirining astida er bolsun, ayal bolsun qoltuqliridiki pit we qasmaqlarni qaşlap yoluçilarni bi’aram qilğan aqqun Xitaylar, tengri tağlirimizning pak sulirini meynet qilip yuyunup, 8 yüen’ge köz eynektin birni taqap, alwastilardek hijiyişip sekirtar, hakim, idare başliqi, şirket baş déréktori, xojayin digen namlar bilen atilip körenglep yaşimaqta…. ularning arqisida milyon kişilik tajawuzçi armiye bar idi.
Bugun dunyadiki nurğun döletlerde “Qiz-çokanlar bayrimi” bolup, neççe yüz milyonliğan ayallar özlirige , a’ilisige we dostliriğa bext tilep bu bayramni qutlimaqta.
Şerqiy Türkistandiki neççe milyon Uygur ayal rehimsiz, söygüsiz, insaniy muhebbettin mustesna bolup ketken Xitay tajawuzçilirining zulmi astida ingrimaqta, yürekliri zéde, a’ilisi namrat, qelbi hesretke tolğan, ular resturanlarğa baralmaydu, muzika keçilikige baralmaydu, ularning Allahtin başqa panahi qalmidi, ular yaş töküwatidu, qan töküwatidu, eziz janlirini bériwatidu!!
Bu bayram harpisida, yeni 3-ayning 6-küni çüştin kéyin Qeşqer wilayetlik sehiye idarisining başliqi Gulnisa, muawin başliqlar, doxturxanida işleydiğan memur ayallar, sehiye sestimisidiki kompartiye sekirtarliri toplunup Qeşqer şehridiki heşemetlik resturanda bezme qurup , özlirining bu 16 yil içide 5 milyon ahalisi bolğan bu wilayette qançiliğan Uygur bowaqlarning jeniğa zamin bolğanliqi, qançiliğan Uygur ayallirining rohi we jismani jehette éğir zulumlarğa duçar qilğanliqliridin pexirlinip ziyapet, köngül eçiş paaliyiti uyuşturğan.
Gulnisa 90-yillarda Qeşqer wilayetlik pilanliq perzent körüş(eniqini eytqanda Uygur bowaqlarni türkümlep öltürüp, Uygur anilarni ömürlük azapqa seliş) komitétining mudiri bolup işligen we wezipini aşurup orunliğanliqi üçün 2001-yili Wilayetlik sehiye idare başliqliqiğa östürülgen.
6-Mart küni Qeşqerdiki bu “aldin”ötküzülgen ziyapette Xitay kompartiyesining jallat emeldarliri milyonliğan Uygur bowaqlarning, anilarning qenini içti, göşini yidi. Ular ziyapettin kéyin deldengşigen peti importni maşinilarda olturup oylirigiçe uzutup qoyuldi, u küni Qeşqer wilayitidiki neççe milyon Uygur ayal qehritan soğuqta tağlarda, etizlarda “namratliqtin qutquzuş” , “zorawanliqning aldini éliş”, “milliy bölgünçilerge zerbe bériş” , “Xitayçe maaripqa mejburlaş” digendek namlardiki siyasi we zorawan xizmet ömeklirining qattiq nazariti astida işlewatatti…

Memet Hebıbulla
2004-Yili 3-Ayning 8-Küni
 


© Uygur.Org  08/03/2003 08:30   A. Qaraqaş